Siyonist rejim basını: Gazze’de yeni senaryo Suudi gözetimi, Filistin yönetimi

İşgalci İsrail basını, Suudi Arabistan’ın Gazze dosyasına ilişkin yeni bir öneri sunduğunu ileri sürdü. İddiaya göre öneri, Filistin Yönetimi’nin kapsamlı reformlar yapması karşılığında Suudi Arabistan’ın bu yapıya siyasi ve kurumsal “himaye ve denetim” sağlamasını ve bunun ardından Filistin Yönetimi’nin Gazze’de yeniden yönetime dönmesini öngörüyor. Plan, siyasi, güvenlik ve ekonomik boyutları olan bir “yol haritası” olarak nitelendiriliyor.

Gazeteci Dani Zaken’in aktardığına göre Suudi girişimi, Riyad’ın Gazze meselesinden bir süre mesafeli durmasının ardından geldi. Suudi Arabistan daha önce, Hamas iktidarda kaldığı sürece, asker gönderilmesi dâhil olmak üzere herhangi bir müdahalede bulunmayacağını açıklamıştı. Ancak bu tutum, Suudi Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan’ın Washington’da ABD’li mevkidaşı Marco Rubio ile yaptığı görüşmeyle birlikte değişti ve Suudi rolüne dair farklı bir vizyon gündeme geldi.

Gazetenin iddiasına göre öneri, Suudi Arabistan’ın Filistin Yönetimi’nin siyasi ve kurumsal olarak “hamiliğini” üstlenmesini, bu yolla işgalci İsrail ve ABD’nin şart koştuğu reform paketinin hayata geçirilmesini hedefliyor. Reformların tamamlanması halinde Filistin Yönetimi’nin Gazze’ye dönmesinin ve hatta müzakere sürecinin yeniden başlatılmasının mümkün olabileceği belirtiliyor. Söz konusu reform taleplerinin, “Trump planı” olarak bilinen 20 maddelik çerçevede yer alan şartları da içerdiği kaydediliyor.

Binyamin Netanyahu, geçen hafta ABD’de Mar-a-Lago’da düzenlediği basın toplantısında, Filistin Yönetimi’nin bu reformları yerine getirmemesi halinde Gazze’de yeniden siyasi rol üstlenmesine karşı olduklarını vurgulayarak bunun İsrail hükümetinin “değişmez tutumu” olduğunu söylemişti.

Savaşın Sonlandırılması ve Abraham Anlaşmaları

Gazeteye göre Suudi Arabistan’ın bu hamlesindeki temel motivasyonlardan biri, Gazze’de savaşın tamamen sona erdirilmesi ve ABD planının uygulanması yoluyla, Suudi Arabistan’ın Abraham Anlaşmaları’na katılımının önündeki başlıca engellerden birini ortadan kaldırmak. Ancak gazetenin aktardığı Suudi ve Amerikan kaynaklar, İsrail’deki mevcut koalisyon yapısı devam ettiği sürece bu yönde bir ilerleme beklemediklerini ifade ediyor.

“Israel Hayom”, Suudi Arabistan’ın Filistin Yönetimi’nden reform talep eden ilk ülkelerden biri olduğunu, bu taleplerin kurumların yeniden yapılandırılması, yolsuzlukla mücadele mekanizmalarının oluşturulması, bürokrasinin sadeleştirilmesi ile güvenlik ve düşünsel reformları kapsadığını yazdı. Buna, eğitim müfredatında aşırılıkla mücadele ve camilerdeki vaazların denetlenmesi de dâhil ediliyor.

İşgalci İsrail ve ABD’nin ayrıca, Filistin Yönetimi’nin saldırı faillerinin ailelerine yaptığı ödemeler olarak bilinen “öldürme karşılığı ödeme” programının sona erdirilmesini talep ettiği belirtiliyor. Filistin Yönetimi bu sistemi değiştireceğini açıklasa da gazete, ödemelerin dış kurumlar aracılığıyla sürdürülmesi nedeniyle kaygıların devam ettiğini savunuyor.

Şartlı Mali Teşvikler

Diplomatik kaynaklara dayandırılan haberde, Suudi önerisinin bu sorunu da ele aldığı ve reformların hayata geçirilmesiyle eş zamanlı olarak işgalci İsrail’in dondurulan vergi gelirlerinin bir kısmını serbest bırakmasını öngördüğü aktarıldı. Buna paralel olarak Suudi Arabistan’ın, bütçe açığını kapatmaya yardımcı olmak amacıyla Filistin Yönetimi’ne teşvik niteliğinde bir mali destek sağlamasının planlandığı ifade edildi.

Bu çerçevede Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın yardımcısı ve en güçlü halefi olarak görülen Hüseyin eş-Şeyh’in geçen ay Suudi Arabistan dâhil bazı Körfez ülkelerini ziyaret ettiği, reform planını sunduğu ve İsrail yerleşimlerinin genişlemesine karşı Suudi desteği talep ettiği kaydedildi.

Gazze’de Yönetim Boşluğu

Gazeteye göre Suudi girişimi, Gazze’nin yeniden imar sürecini hızlandırmayı ve özellikle bölgede mevcut olan yönetim boşluğunu gidermeyi de hedefliyor. Şu an Gazze’de üzerinde uzlaşılan bir yönetim yapısı bulunmadığı, bunun yerine çoğu daha önce Filistin Yönetimi kurumlarında görev yapmış profesyonellerden oluşan ve gelecekteki bir hükümet için hazırlanan isim listelerinin bulunduğu aktarıldı. Bu listelerin, silahlı gruplarla bağlantı ihtimaline karşı güvenlik incelemesi yapılmak üzere işgalci İsrail’e iletildiği belirtildi.

Haberde, Mısır, Türkiye ve Katar’ın ise reformlar tamamlanmadan önce dahi Filistin Yönetimi’nin Gazze’ye dönmesini savunduğu, Kahire’nin Refah Sınır Kapısı’nın Filistin tarafının Filistin Yönetimi unsurlarınca yönetilebileceğini ileri sürdüğü aktarıldı. Mısır ayrıca, “tek hükümet – tek silah” ilkesi çerçevesinde Hamas’ın silahlarının Filistin Yönetimi’ne devredilmesini gündeme getiriyor.

Ancak gazete, Tel Aviv’in hem reformlar öncesi dönüşe hem de Hamas’ın silahlarının Filistin Yönetimi’ne devrine karşı çıktığını yazdı.

Birleşik Arap Emirlikleri’nin ise Suudi girişimine temkinli yaklaştığı, kısa vadede reformların hayata geçirilebileceğine inanmadığı ve özellikle mahkûm ve saldırgan ailelerine yapılan ödemeler ile eğitim müfredatındaki değişiklikler konusunda somut ilerleme olmadan mali teşviklere karşı olduğu aktarıldı. Bu tutumun, son dönemde Yemen başta olmak üzere bazı bölgesel dosyalarda Abu Dabi ile Riyad arasında yaşanan gerilimlerin gölgesinde şekillendiği ifade edildi.