Brezilya’da Müslümanların kimlik mücadelesi: Eğitim, gençlik ve kültürel erimeyle sınav

Brezilya, Güney Amerika’nın en büyük yüzölçümüne ve nüfusa sahip ülkesi olmasının yanı sıra BRICS gibi uluslararası oluşumlar içindeki etkili konumu, Amazon Ormanları’na ev sahipliği yapması ve önemli küresel ekonomik ile çevresel zirvelere ev sahipliğiyle öne çıkan bir kıta gücü konumunda bulunuyor.

Ülkedeki Müslümanlar ise yaklaşık 1 milyon kişilik nüfuslarıyla örgütlü ve aktif bir azınlık oluşturuyor. Bu nüfus; Arap göçmenler ile sayıları giderek artan Brezilyalı Müslümanlardan oluşuyor. İslami varlık daha çok büyük şehirlerde yoğunlaşırken, camiler, eğitim ve hayır merkezlerinden oluşan bir ağ dikkat çekiyor. Özellikle Sao Paulo ve Foz do Iguaçu, ibadet, eğitim ve sosyal faaliyetlerin merkezleri arasında yer alıyor. Ancak birçok Müslüman aile, İslami olmayan eğitim ve kültürel ortamda çocuklarına dini değerleri aktarmakta zorlanıyor.

Bu çerçevede El-Müctema dergisine konuşan Brezilya Küresel İslami Hoşgörü ve Barış Merkezi Başkanı Dr. Abdülhamid Metvelli, Brezilya’daki Müslümanların karşılaştığı temel sorunları ve bu sorunlara karşı yürütülen çalışmaları anlattı.

“Gençlerde dini köklenme zayıf”

Dr. Metvelli, yeni nesiller açısından en büyük sorunun dini temellendirmenin zayıflığı olduğunu belirterek, İslam dünyasına olan coğrafi uzaklık ve uzmanlaşmış eğitim kurumlarının yetersizliğinin bilgi ve bağlılık düzeyini düşürdüğünü ifade etti. Ailelerin, İslami olmayan bir eğitim ve kültür ortamında çocuklarına dini değerleri aktarmakta zorlandığını vurguladı.

Eğitim öncelik haline geldi

İslami kurumların eğitime öncelik verdiğini belirten Metvelli, şer‘i dersler, Kur’an okulları ve Portekizce dijital platformlar üzerinden çalışmalar yürütüldüğünü söyledi. Bu kapsamda, Hoşgörü ve Barış Merkezi tarafından Kur’an tefsiri ve “Nehvevi’nin Kırk Hadisi”ne yönelik yaz programı düzenlendiğini, programın Kur’an eğitimi, toplu ibadetler ve değerler eğitimiyle desteklendiğini aktardı.

Ayrıca Suudi Arabistan İslami İşler Bakanlığı’nın desteğiyle Brezilya genelinde ilk ulusal Kur’an ve Sünnet yarışmasının düzenlendiğini, bu organizasyonun Kur’an eğitimini güçlendirdiğini ve bilinçli bir neslin yetişmesine katkı sunduğunu kaydetti.

İmam ve öğretmen açığı sürüyor

Brezilya’daki Müslüman toplumun en ciddi sorunlarından birinin nitelikli imam ve din eğitmeni eksikliği olduğuna dikkat çeken Metvelli, ülkenin geniş yüzölçümü nedeniyle birçok cami ve merkezin gönüllü çabalarla ayakta kaldığını, bunun da eğitimde boşluklar oluşturduğunu ifade etti.

Bu açığı kapatmak için eğitim programları, burslar ve uluslararası iş birlikleri yürütüldüğünü belirten Metvelli, 25 Temmuz 2025’te Sao Paulo’daki Brezilya Camisi’nde bir irşad programı başlatıldığını söyledi. Aralık 2025’te ise Florianopolis’te düzenlenen ilmî programda “Latin Amerika’nın Davetçileri” başlıklı bir konuşma yaptığını aktardı.

Kültürel erime en büyük tehdit

Metvelli, laik ve açık bir toplum yapısında kültürel asimilasyonun, özellikle gençler için en büyük tehlikelerden biri olduğunu belirterek, aile yapısının dini kimliği korumada ilk savunma hattı olduğunu vurguladı.

Gençlere yönelik yeni girişimler

Gençleri hedefleyen eğitim, değerler ve bilinçlendirme faaliyetlerinin artırıldığını dile getiren Metvelli, Sao Paulo’da düzenlenen 38. Latin Amerika ve Karayipler Müslümanları Uluslararası Konferansının, gençlerin yapay zekâ ve modern teknolojilerle ilişkisini İslami değerler çerçevesinde ele aldığını söyledi.

Portekizce İslami içerik yetersiz

Portekizce güvenilir İslami içeriğin yetersizliğinin ciddi bir sorun olduğunu belirten Metvelli, son yıllarda Kur’an-ı Kerim başta olmak üzere çeviri ve basım faaliyetlerinin hız kazandığını ifade etti. Bu kapsamda Latin Amerika İslami Davet Merkezi’nin, Portekizce “Kur’an Tefsiri Özeti” kitabından 50 bin ücretsiz nüsha dağıttığını aktardı.

Diyalog ve toplumsal köprüler

Metvelli, İslami kurumların orta yolu esas alan bir dil benimsediğini ve resmi-dini kurumlarla diyalog kurmaya önem verdiğini söyledi. Aralık 2025’te insan hakları temalı bir seminere katıldığını ve ülkede dini özgürlük, ayrımcılıkla mücadele ve toplumsal adalet konularında aktif rol aldıklarını belirtti.